Công bố những thay đổi về hình luật của Giáo hội

Sáng hôm 1/6/2021, Đức Thánh cha Phanxicô đã công bố Tông hiến “Pascite gregem Dei”, Anh em hãy chăn dắt đoàn chiên Chúa, cải tổ cuốn VI về các hình phạt của Giáo hội, trong Bộ giáo luật hiện hành từ năm 1983.

G. Trần Đức Anh, O.P.

Tông hiến mang chữ ký của Đức Thánh cha ngày 23/5 vừa qua, và trong đó, ngài qui định rằng những qui luật mới do ngài ấn định sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8 tháng Mười Hai năm nay.

Tông hiến của Đức Thánh cha cùng với những thay đổi trong cuốn VI đã được trình bày trong cuộc họp báo, sáng hôm 1/6, do Đức Tổng giám mục Filippo Iannone, dòng Camêlô, Chủ tịch Hội đồng Tòa Thánh về giáo luật, chủ tọa cùng với Đức cha Juan Ignacio Arrieta Ochoa, người Tây Ban Nha, Tổng thư ký của cùng Hội đồng.

Công trình tu chính cuốn VI về hình luật trong Bộ giáo luật đã tiến hành trong 14 năm qua, tức là từ năm 2007 do quyết định của Đức Thánh cha Biển Đức XVI và nay mới hoàn hành.

Trong Tông hiến, Đức Thánh cha Phanxicô khẳng định rằng văn bản mới của cuốn VI là một phương tiện cứu độ và sửa chữa mau lẹ, cần được sử dụng kịp thời và với lòng bác ái mục tử, để tránh những tệ nạn nghiêm trọng và thoa dịu những vết thương do sự yếu đuối của con người gây ra. Thực vậy, sự thiếu nhận thức về tương quan mật thiết trong Giáo hội giữa việc thực thi bác ái, và việc áp dụng kỷ luật xử phạt khi mà hoàn cảnh và công lý đòi hỏi, đã gây ra nhiều thiệt hại”.

Đức Thánh cha cũng cho biết văn bản mới của cuốn VI được cải tiến về phương diện chuyên môn, nhất là những khía cạnh cơ bản về hình luật. Ví dụ quyền bào chữa, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, xác định chính xác hơn các hình phạt, cống hiến “những tiêu chuẩn khách quan để ấn định hình phạt thích hợp nhất cần áp dụng trong trường hợp cụ thể, giảm bớt sự tùy tiện từ phía nhà chức trách, nhờ đó giúp duy trì sự thống nhất của Giáo hội, khi áp dụng các hình phạt, đặc biệt đối với những tội phạm gây thiệt hại trầm trọng và gương mù trong cộng đoàn Giáo hội”.

Về phần Đức Tổng giám mục Iannone, ngài cho biết các qui luật tu chính dự trù những hình phạt mới, ví dụ phạt tiền, qui định việc bồi thường thiệt hại, tước bỏ tất cả hoặc một phần thù lao Giáo hội của kẻ phạm lỗi, theo những qui luật sẽ được các Hội đồng Giám mục ấn định.

Liên quan đến luật lệ về những vụ lạm dụng trẻ vị thành niên, điều mới mẻ là các khoản luật biểu lộ ý chí làm nội bật sự trầm trọng của các tội ác này và sự quan tâm của Giáo hội đối với các nạn nhân. Các tội ác này được chuyển từ chương nói về “Những tội phạm chống lại các nghĩa vụ đặc biệt của các giáo sĩ” sang chương nói về “Những tội phạm chống lại sự sống, phẩm giá và tự do của con người”. Luật mới du nhập tội lạm dụng trẻ vị thành niên, không phải chỉ do các giáo sĩ, nhưng cả các thành viên các dòng tu hoặc những tín hữu khác gây ra.

Về vấn đề tài sản, Đức Tổng giám mục Iannone, Chủ tịch Hội đồng Tòa Thánh về giáo luật cho biết có nhiều điều mới trong cuốn VI, nhắm làm nổi bật những nguyên tắc mà Đức Thánh cha Phanxicô nhiều lần nhấn mạnh, đó là phải minh bạch và quản lý đúng đắn các tài sản”.

Trong cuộc họp báo, Đức cha Arrieta, người Tây Ban Nha, cho biết các khoản luật cải tổ xác định rõ ràng hơn cách cư xử mà các vị trách nhiệm, như các giám mục, các bề trên phải có, khi áp dụng luật và các tiêu chuẩn phải theo, khi ra hình phạt này hoặc hình phạt khác, đó là điều bị thiếu trước đây trong cuốn VI.

Điểm đáng chú ý thứ hai là: việc cải tổ cho thấy rõ hình luật cũng là điều quan trọng trong việc bảo tồn cộng đoàn tín hữu, chữa lành gương mù gương xấu đã xảy ra và sửa chữa thiệt hại. Thứ ba là luật mới cung cấp phương tiện cho các vị hữu trách để phòng ngừa kịp thời các tội phạm, sửa đối cách cư xử và cả những thiệt hại.

(Rei 1-6-2021)